ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรโครงการหลวง

ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรโครงการหลวง ชนกาธิเบศรดำริ

ตั้งอยู่ ณ ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นศูนย์ปฏิบัติการแห่งใหม่ของมูลนิธิโครงการหลวง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานนาม “ชนกาธิเบศรดำริ” หมายถึง ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สร้างขึ้น เพื่อสืบสาน รักษา และต่อยอดพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีเป้าหมายเพื่อเป็นศูนย์กลางการวิจัย นวัตกรรม การศึกษา บุกเบิกองค์ความรู้ใหม่อย่างครบวงจร ถ่ายทอดประสบการณ์ให้งานโครงการหลวงเกิดประโยชน์แก่ประชาชนบนพื้นที่สูง ประชาชนในพื้นที่โดยรอบ และประชาชนโดยรวมของประเทศ อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

การก่อสร้างเริ่มขึ้นเมื่อต้นปี พ.ศ. 2563 แล้วเสร็จปี พ.ศ. 2565 โดยการสนับสนุนจากภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ และเอกชน บนเนื้อที่ 21 ไร่ 9 ตารางวา ประกอบด้วย อาคารปฏิบัติการจำนวน 7 อาคาร คือ อาคารอำนวยการ อาคารปฏิบัติการ 1 อาคารปฏิบัติการ 2 อาคารอารักขาพืช อาคารเทคโนโลยีชีวภาพ อาคารเมล็ดพันธุ์และแปรรูปสมุนไพร และอาคาร DATA CENTER


      

เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรโครงการหลวง ชนกาธิเบศรดำริ ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่



อาคารอำนวยการ เป็นศูนย์กลางการบริหารจัดการโดยทำหน้าที่เป็นพื้นที่ปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่เป็นจุดประสานงาน สำคัญระหว่างภาคส่วนต่างๆ และเป็นห้องทำงานสำหรับผู้บริหารของมูลนิธิโครงการหลวง นอกจากนี้ยังรวมถึงการเป็นห้องทรงงานขององค์นายกกิตติมศักดิ์มูลนิธิโครงการหลวง ตลอดจนเป็นสถานที่รับรองสำหรับพระบรมวงศานุวงศ์และบุคคลสำคัญที่มาเยี่ยมเยือน

    


อาคารปฏิบัติการ 1 เป็นอาคารสำหรับการประชุมและประกอบกิจกรรมต่าง ๆ โดยภายในประกอบด้วย ห้องประชุมขนาดใหญ่และขนาดกลาง เพื่อรองรับการสัมมนาและการอบรม นอกจากนี้ยังมีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน เช่น ห้องรับรองวิทยากร ห้องรับประทานอาหาร ห้องสมุด สำหรับการสืบค้นข้อมูล และสตูดิโอสำหรับถ่ายภาพและบันทึกเสียง เพื่อสนับสนุนงานด้านสื่อและการเผยแพร่ของมูลนิธิโครงการหลวง 

    


อาคารปฏิบัติการ 2 เป็นอาคารสำหรับปฏิบัติการหลักของเจ้าหน้าที่รวม 8 ฝ่าย ชั้นที่ 1 ประกอบด้วยห้องปฏิบัติงานฝ่ายบริหารผลิตผลและผลลิตภัณฑ์ ฝ่ายการเงินและบัญชี และฝ่ายธุรการและการสนับสนุน ชั้นที่ 2 ประกอบด้วยห้องปฏิบัติงานฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม ฝ่ายส่งเสริมและพัฒนา ฝ่ายสถานีวิจัยและศูนย์พัฒนาโครงการหลวง ฝ่ายนโยบายและแผนและการต่างประเทศ และฝ่ายตรวจสอบภายใน

    


อาคารอารักขาพืช อาคารปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาด้านเทคโนโลยีการจัดการศัตรูพืชบนพื้นที่สูง ผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมใหม่ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ให้บริการคลินิกพืชแก่เจ้าหน้าที่และเกษตรกรของมูลนิธิโครงการหลวง และเป็นแหล่งรวบรวมฐานข้อมูล และแหล่งเรียนรู้งานอารักขาพืชบนพื้นที่สูง

    


อาคารเทคโนโลยีชีวภาพ อาคารที่ใช้สำหรับการวิจัย ทดสอบ และพัฒนางานด้านการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช ผลิตพืชปลอดโรค ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีชีวภาพมาประยุกต์ใช้ทางการเกษตร เพื่อปรับปรุงพันธุ์และเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร

    


อาคารเมล็ดพันธุ์ และแปรรูปสมุนไพร ประกอบด้วยห้องปฏิบัติการ 4 ส่วน ได้แก่ ห้องปฏิบัติการสารสกัด ห้องปฏิบัติการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ห้องปฏิบัติการสรีรวิทยาและห้องปฏิบัติการเมล็ดพันธุ์ รวมทั้งยังมีห้องเก็บเมล็ดพันธุ์ โดยดำเนินการใน 2 กลุ่มงาน คือ

- งานงานแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพรท้องถิ่น สมุนไพรเมืองหนาว และผลผลิตจากงานส่งเสริมเกษตรกร

- งานวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชสมุนไพรชนิดใหม่ เพื่อสร้างความหลากหลาย รวมทั้งยังวิจัยเทคโนโลยีการผลิตใหม่ เพื่อแก้ปัญหาที่พบในงานส่งเสริมเกษตรกร

    


ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ   ซึ่งเป็นศูนย์กลางควบคุมระบบ การสื่อสาร การใช้งานและการเชื่อมโยงเครือข่ายพื้นที่ปฏิบัติงานทั้ง 43 แห่ง ในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน รวมถึงร้านโครงการหลวงทุกสาขาผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศรองรับการใช้งานที่ไร้รอยต่อและทันสมัย