วันที่ 23 ธันวาคม 2567 พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี เลขาธิการ และประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโครงการหลวง เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการกลั่นกรองและขับเคลื่อนการปฏิบัติงานตามนโยบาย ครั้งที่ 3/2568 ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์

การประชุมครั้งนี้คณะกรรมการฯ ได้นำข้อสรุปจากการจัดการประชุมวิชาการนานาชาติ การพัฒนาทางเลือกมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน : เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับการพัฒนาทางเลือก เพื่อรับมือการท้าทายทุกประเด็นของโลก ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จไปทรงเปิดการประชุมเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2567 ณ อุทยานหลวงราชพฤกษ์ จังหวัดเชียงใหม่ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญ จากก 28 ประเทศ จำนวน 95 คน และผู้แทนของหน่วยงานในประเทศ อีก 355 คน ได้ร่วมแบ่งบันมุมมองที่จะช่วยส่งเสริมประสิทธิภาพแนวทางการพัฒนาทางเลือกได้อย่างยั่งยืน ผู้เข้าร่วมประชุมต่างยอมรับว่าการดำเนินงานพัฒนาอย่างต่อเนื่องและยาวนานถึง 55 ปี ของมูลนิธิโครงการหลวง ได้นำผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่เกิดแก่ ชาวเขา ชาวไทย และชาวโลก จากการเข้าศึกษาดูงานสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ต้นแบบโมเดลการพัฒนาทางเลือกแบบโครงการหลวง ทำให้พื้นที่ภูเขาหัวโล้น และดินแดนฝิ่น เมื่อ 55 ปีก่อน กลับกลายเป็นพื้นที่สีเขียว ความโดดเด่นของอ่างขางนอกจากเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์แล้วยังเป็นแหล่งผลิตพืชอาหารปลอดภัย โมเดลการพัฒนาทางเลือกนี้ได้ส่งต่อไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแห่งล่าสุด ดินแดนฝิ่นผืนสุดท้ายของประเทศไทย คือ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ ระยะเวลา 8 ปี ของการพัฒนาเกิดผลสำเร็จในการสร้างโอกาสการเข้าถึงปัจจัยพื้นฐานของการดำรงชีวิต ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในโลกปัจจุบัน สามารถปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตจากการปลูกฝิ่นเป็นพืชทางเลือกที่สร้างรายได้มากกว่า ลดการโยกย้ายถิ่น นำไปสู่เป้าหมายการอยู่ร่วมกับป่าอย่างสมดุล ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้เชี่ยวชาญ ได้สะท้อนความสำเร็จที่ถือเป็นแบบอย่างสำคัญของชาวไทยที่ได้รับพระราชทานมาเป็นระยะเวลา 55 ปี สืบสาน รักษา ต่อยอด ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

โดยประเด็นสำคัญที่จะรับมือกับความท้าทายในโลกปัจจุบันและอนาคตจากการดำเนินงานแบบโครงการหลวง คือ การสร้างทางเลือกในการประกอบอาชีพที่หลากหลาย เป็นการพัฒนาเศรษฐกิจ บนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งกล่าวถึงความพอประมาณ และความมีเหตุผล ควบคู่กับการรักษาความเท่าเทียมทางสังคม และความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม สร้างภูมิคุ้มกันด้วยความรู้ พร้อมไปกับการส่งเสริมศีลธรรม นอกจากนี้ยังต้องมุ่งสนับสนุนการสร้างความเข้มแข็งให้กับระบบการปกครอง เพื่อการกระจายโอกาสอย่างเท่าเทียม จัดหาทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งลดความเสี่ยงด้านทรัพยากรมนุษย์และสิ่งแวดล้อมที่กำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน ส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องโดยความสมัครใจของชุมชนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยกลุ่มผู้นำในทุกระดับ ไม่ว่าจะเป็นนักวิเคราะห์และสร้างแผนนโยบาย รัฐบาล กลุ่มนักธุรกิจ องค์กรต่างๆ รวมทั้งคนในพื้นที่ เป็นจุดแข็งสำคัญ ต้องมีการกำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์เป็นวาระระดับชาติและนานาชาติโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง มุ่งผลลัพธ์ที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ ผลสรุปดังกล่าวนี้จะได้นำเผยแพร่ต่อไปในการประชุมคณะกรรมาธิการยาเสพติดของสหประชาชาติ สมัยที่ 68 ซึ่งจะจัดขึ้น ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ในเดือนมีนาคม 2568

ในวันเดียวกัน องคมนตรียังได้ประชุมร่วมกับเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิโครงการหลวง และหน่วยงานสนับสนุนมูลนิธิโครงการหลวง โดยมอบแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เกิดการประสานความร่วมมือทั้งในระดับภายในองค์กรและระหว่างองค์กร โดยยึดหลักพระราชทาน สืบสาน รักษา และต่อยอด โดยเฉพาะการวิจัยสิ่งใหม่ การสร้างตัวอย่างความสำเร็จ การพัฒนาความสัมพันธ์กับผู้นำชุมชน และประชาชน พร้อมทั้งบูรณาการการทำงาน โดย 34 หน่วยงานร่วมสนับสนุนมูลนิธิโครงการหลวง ได้ร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง และโครงการรักษ์น้ำเพื่อพระแม่ของแผ่นดิน ตามกรอบยุทธศาสตร์ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) รวมทั้งสิ้น 342 โครงการ เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง การแปรปรวนของโลกในทุกมิติ ตอบโจทย์ความต้องการ สอดรับกับบริบทชุมชน และทันต่อสถานการณ์ ซึ่งจะดำเนินการในพื้นที่สูง 2,597 กลุ่มบ้าน ใน 18 จังหวัด