วันที่ 9 ตุลาคม 2569 พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี และประธานกรรมการมูลนิธิโครงการหลวง เป็นประธานในพิธีเปิด "บ้านชาและกาแฟมูลนิธิโครงการหลวง" (Royal Project Tea & Coffee House) ณ อาคารเรียนรู้เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรโครงการหลวง ชนกาธิเบศรดำริ จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีพิธีเจริญพระพุทธมนต์และพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ พร้อมด้วยนายทศพล เผื่อนอุดม ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายวิวัฒน์ อินทร์ไทยวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ ตลอดจนบุคลากรมูลนิธิโครงการหลวง สื่อมวลชน ประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมพิธี

มูลนิธิโครงการหลวงจัดตั้งบ้านชาและกาแฟขึ้นเป็นร้านต้นแบบและพื้นที่เรียนรู้ภายใต้สถาบันการเรียนรู้มูลนิธิโครงการหลวง เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้จากงานวิจัยและพัฒนาตลอดห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่การเพาะปลูก การดูแลรักษา การเก็บเกี่ยว การแปรรูป การควบคุมคุณภาพ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ไปจนถึงการตลาด เปิดโอกาสให้เกษตรกร นักเรียน นักศึกษา ประชาชน และผู้สนใจได้เรียนรู้กระบวนการผลิตชาและกาแฟอย่างครบวงจร

ด้านชา มูลนิธิโครงการหลวงดำเนินงานวิจัยและส่งเสริมการปลูกมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 เริ่มจากชาสายพันธุ์จีนที่เหมาะสมกับพื้นที่สูง ได้แก่ หย่วนจืออู่หลง (ก้านอ่อน) และชิงชิงอู่หลง (เบอร์ 12) ก่อนขยายสู่ชาอัสสัมหรือชาป่า ซึ่งเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาของชุมชนบนพื้นที่สูง ปัจจุบันมีเกษตรกรผู้ปลูกชาที่ได้รับการส่งเสริมกว่า 200 ราย มีพื้นที่ปลูกรวมกว่า 751 ไร่ ใน 10 ศูนย์และสถานี มุ่งพัฒนาคุณภาพและเพิ่มมูลค่าผลผลิต ควบคู่กับการรักษาอัตลักษณ์ของชาแต่ละพื้นที่และการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ

ด้านกาแฟ มูลนิธิโครงการหลวงส่งเสริมการผลิตกาแฟอะราบิกาตลอดห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่การวิจัยและพัฒนา การผลิต การจัดการผลผลิต การแปรรูป และการควบคุมคุณภาพ ไปจนถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการตลาด โดยในปี 2569 มีผลผลิตกาแฟกะลารวม 1,500 ตัน พร้อมส่งเสริมการผลิตตามมาตรฐาน GAP และเกษตรอินทรีย์ เพื่อยกระดับคุณภาพและความปลอดภัย เพิ่มมูลค่าผลผลิต และสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค

ภายในบ้านชาและกาแฟมูลนิธิโครงการหลวง ได้รับการออกแบบและตกแต่งให้มีบรรยากาศอบอุ่นและเป็นกันเอง เสมือนการมาเยือนบ้านที่พร้อมต้อนรับผู้มาเยือน ให้ได้พักผ่อนและดื่มด่ำรสชาติของชาและกาแฟในบรรยากาศที่ผ่อนคลาย พร้อมจัดแสดงเรื่องราวของชาและกาแฟโครงการหลวงตั้งแต่แหล่งผลิต กระบวนการแปรรูป ไปจนถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยมีเครื่องคั่วกาแฟต้นแบบเป็นสื่อการเรียนรู้ ถ่ายทอดให้เห็นถึงความสำคัญของกระบวนการคั่วที่ส่งผลต่อคุณภาพ กลิ่น และรสชาติของกาแฟ บ้านชาและกาแฟมูลนิธิโครงการหลวงจึงเป็นมากกว่าสถานที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ แต่คือพื้นที่เชื่อมโยง "งานวิจัย–เกษตรกร–การแปรรูป–ผลิตภัณฑ์–ผู้บริโภค" เพื่อถ่ายทอดคุณค่าของผลิตผลจากพื้นที่สูงสู่ประชาชนและนักท่องเที่ยว ตลอดจนสนับสนุนการพัฒนาอาชีพและยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างยั่งยืน

โดยมีเครื่องคั่วกาแฟต้นแบบเป็นสื่อการเรียนรู้ ถ่ายทอดให้เห็นถึงความสำคัญของกระบวนการคั่วที่ส่งผลต่อคุณภาพ กลิ่น และรสชาติของกาแฟ เพื่อให้ผู้เข้าชมได้สัมผัสทั้งประสบการณ์การเรียนรู้และความสุขจากผลิตภัณฑ์ชาและกาแฟคุณภาพของมูลนิธิโครงการหลวง บ้านชาและกาแฟมูลนิธิโครงการหลวงจึงเป็นมากกว่าสถานที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ แต่เป็นพื้นที่เชื่อมโยง “งานวิจัย–เกษตรกร–การแปรรูป–ผลิตภัณฑ์–ผู้บริโภค” เปิดโอกาสให้เกิดการเรียนรู้ และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ พร้อมถ่ายทอดเรื่องราวและคุณค่าของผลิตผลจากพื้นที่สูงสู่ประชาชนและนักท่องเที่ยวตลอดจนสนับสนุนการสร้างมูลค่าเพิ่ม พัฒนาอาชีพ และยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับแนวทางของมูลนิธิโครงการหลวงในการนำงานวิจัยมาสู่การพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรม

ทั้งนี้ บ้านชาและกาแฟมูลนิธิโครงการหลวง เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 08.00–18.00 น. ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรโครงการหลวง ชนกาธิเบศรดำริ จังหวัดเชียงใหม่ ให้บริการชาและกาแฟพิเศษ พร้อมของว่างจากผลิตผลโครงการหลวง ผู้สนใจสามารถเข้าเยี่ยมชม เรียนรู้กระบวนการผลิตชาและกาแฟ ตลอดจนเลือกซื้อผลิตภัณฑ์คุณภาพจากแหล่งผลิตต่างๆ ของมูลนิธิโครงการหลวง