วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2568 พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี เลขาธิการ และประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโครงการหลวง เป็นประธานการประชุมติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ ร่วมกับส่วนราชการจังหวัดตาก ผู้แทนจากกระทรวง กรม และหน่วยงานส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง ณ อาคารภักดีแผ่นดิน 66 โดยปัจจุบันรับผิดชอบชุมชนชาวไทยภูเขาเผ่าปกาเกอะญอ กว่า 7,000 คน ใน 2 ตำบล 6 หมู่บ้าน 25 หย่อมบ้าน จากปัญหาความยากจน การเดินทางยากลำบาก ห่างไกลความเจริญ สภาพแวดล้อมโดยทั่วไปแห้งแล้ง มีการบุกรุกขยายพื้นที่ป่าเพื่อปลูกข้าวโพด และเป็นพื้นที่ที่มีการลักลอบปลูกฝิ่นแหล่งใหญ่ของประเทศ ปัจจุบันได้รับโอกาส เกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น โดยมูลนิธิโครงการหลวงได้เข้าไปช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ในปลายปีพุทธศักราช 2559 ตั้งขึ้นเป็นศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแห่งที่ 39 นำทางโครงการหลวงโมเดล ที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปดำเนินการ โดยมีแผนปฏิบัติการเพื่อแก้ไขปัญหาการปลูกฝิ่น ความยากจน รวมทั้งการเพิ่มพื้นที่สีเขียว และวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินให้ถูกต้องตามหลักวิชาการและถูกต้องตามกฎหมาย ประสานหน่วยงานภาครัฐร่วมดำเนินการ โดยเริ่มต้นจากการปรับปรุงเส้นทางคมนาคม ไฟฟ้า ระบบชลประทาน และพัฒนาที่ดินเพื่อการเกษตร ไปพร้อม ๆ กับการสร้างความเข้าใจในการทำอาชีพทดแทน คัดเลือกพันธุ์พืชที่เหมาะสม และเริ่มส่งเสริมการผลิตพืชปลอดภัย

จากการพัฒนาย่างเข้าสู่ปีที่ 9 ได้นำมาสู่ผลลัพธ์ของการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ พื้นที่ปลูกฝิ่นลดลง มีการจัดระเบียบการใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์ ไม่ขัดต่อกฎหมาย แยกส่วนที่เป็นป่า และพื้นที่เพาะปลูกออกจากกัน ฟื้นฟูป่าส่วนที่เสื่อมโทรม ทำให้พื้นที่บางส่วนเปลี่ยนจากเขาหัวโล้นไปสู่พื้นที่สีเขียว ด้วยการปลูกป่าภายใต้โครงการสวมหมวกให้ดอย และโครงการป่าชาวบ้านตามแนวพระราชดำริป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ในพื้นที่เกษตรได้จัดทำแปลงในระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ใช้โรงเรือนเพื่อลดพื้นที่ ส่งเสริมอาชีพการปลูกพืชผัก ไม้ผล พืชไร่ และกาแฟ บนพื้นฐานหลักวิชาการ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมภายใต้มาตรฐานอาหารปลอดภัยเพื่อสร้างรายได้ทดแทนฝิ่นแก่เกษตรกรสมาชิก ส่งเสริมการรวมกลุ่มเยาวชน กลุ่มสตรี และกลุ่มเกษตรกร มุ่งสู่การเป็นศูนย์สาธิตการปลูกพืชทางเลือกแบบโครงการหลวง เพื่อเป็นตัวอย่างเกษตรกร นักเรียน เยาวชน และประชาชนทั่วไปในพื้นที่

องคมนตรี ได้เดินทางต่อไปยังบ้านจ่อคี ตำบลแม่หละ อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก เพื่อติดตามความก้าวหน้าในโครงการพัฒนาแหล่งน้ำบาดาล ส่งเสริมการดำเนินงานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยมีการเจาะบ่อน้ำบาดาล ก่อสร้างระบบประปาพร้อมระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ และระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำดื่มสะอาด ปัจจุบันได้ดำเนินการแล้วเสร็จ พร้อมทั้งติดตามพื้นที่ก่อสร้างโรงงานแปรรูปมะข้ามป้อม ไม้ท้องถิ่นและไม้สร้างป่าที่นำไปส่งเสริมปลูกในโครงการสวมหมวกให้ดอย เพื่อเป็นการรองรับผลผลิตทางการเกษตร จึงได้นำเครื่องอบแห้งระบบถาดหมุนที่มูลนิธิโครงการหลวงได้ร่วมวิจัยกับสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) และมหาวิทยาลัยแม่โจ้ มาขยายผลแก้ไขปัญหาผลผลิตที่มีจำนวนมากและไม่ได้มาตรฐาน ทั้งมะขามป้อม เสาวรส และผัก โดยขณะนี้กลุ่มวิสาหกิจแปรรูปผลผลิตบ้านเลอตอ ได้นำมะขามป้อมมาทำผลิตภัณฑ์ กาแฟมะขามป้อม และมะขามป้อมดริป ออกจำหน่ายเพื่อทดสอบตลาด นับเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตและช่วยสร้างรายได้ให้แก่เกษตรในพื้นที่อีกทางหนึ่ง